Sözlük · Satış ve müşteri
İYS nedir, hangi ticari ileti onay ister?
İYS (İleti Yönetim Sistemi), işletmelerin tanıtım amaçlı ticari elektronik ileti için aldığı onayların kaydedildiği ve alıcının bu onayı verip geri çekebildiği resmi sistemdir. Onay gerekip gerekmediğini mesajın gittiği kanal belirlemez, mesajın türü belirler: kampanya duyurusu onay ister, teslimat ya da tahsilat bildirimi istemez.
Son güncelleme: · Yazar: Şevket Erer, Kurucu Ortak, Yapay Zekâ Uzmanı
İYS kaydı neden önemlidir?
Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik'e göre ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolur ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcıya tanıtım iletisi gönderilemez (Yönetmelik m. 5/2 ve m. 5/3). Onay İYS dışında, örneğin bir formla da alınabilir; ancak bu onay üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilmezse geçersiz sayılır (Yönetmelik m. 7/11 ve m. 7/12).
Kayıt, gönderen işletme için de korumadır. İYS dışında alınan onayda onayın alındığını ispat yükü işletmededir ve onay kayıtları, onayın geçerliliği bittikten sonra üç yıl saklanır (Yönetmelik m. 7/10 ve m. 13/2). Şikâyet geldiğinde onayın ne zaman ve hangi kanaldan verildiği aynı kayıttan gösterilir.
Bir mesajın onay isteyip istemediği nasıl anlaşılır?
Karar dört soruyla verilir: mesajın türü, alıcının tacir olup olmadığı, onayın İYS'de bulunup bulunmadığı ve ret yolunun iletide yer alıp almadığı. Tanıtım içeren ileti onay ister; yalnız bildirim olan ileti istemez. Adımlar bu sırayı izler ve her adımın dayanağı olan madde yanında yazılıdır.
- Türüne bakın
Mesaj bir ürünü, kampanyayı ya da işletmeyi tanıtıyor mu, yoksa süren bir işlemi mi bildiriyor? Tanıtım ve kutlama iletileri önceden onay ister (Yönetmelik m. 5/1).
- Alıcıya bakın
Alıcı tacir ya da esnafsa önceden onay zorunlu olmaz; adresi yine İYS'ye kaydedilir ve ret hakkını kullanıp kullanmadığı kontrol edilir (Yönetmelik m. 6/3 ve m. 6/6).
- İYS'yi kontrol edin
Tanıtım iletisinde alıcının onayı İYS'de bulunmalıdır; kayıt yoksa ileti gönderilmez.
- Ret yolunu ekleyin
Her ticari iletide ücretsiz ret imkânı yer alır ve ret, iletinin geldiği kanaldan yapılabilir (Yönetmelik m. 9/3 ve m. 9/4).
Bir örnek
Bir mobilya showroom'u teklif verdiği müşterilere hafta sonu indirimini SMS ile duyurmak istiyor. Satış sorumlusu önce listeyi ayırıyor: teslimatı süren müşteriye kargo bilgisi onaysız gidebiliyor, indirim duyurusu ise yalnız İYS'de onayı bulunan alıcılara gönderiliyor. Onayı olmayan müşteriye indirim yazılmıyor ve teslimat mesajının sonuna kampanya eklenmiyor.
Hangi mesaj türü önceden onay ister?
Tablo, Yönetmelik'in onay kuralını mesaj türüne göre özetler. Yönetmelik ticari elektronik iletiyi telefon, kısa mesaj ve elektronik posta gibi vasıtalarla gönderilen ileti diye tanımlar (m. 4/1-o); WhatsApp metinde adıyla geçmez, liste örnek niteliğindedir. Bu yüzden aynı tür mesaj için her kanalda aynı onay sorusu sorulur.
| Mesaj türü | Örnek | Önceden onay | İYS kontrolü | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Tanıtım, kampanya, kutlama | Yeni ürün duyurusu, indirim, bayram kutlaması | Gerekir | Onay İYS'de bulunmalı | Yönetmelik m. 5/1 ve m. 5/3 |
| Alınan mal ya da hizmetin değişikliği, kullanımı, bakımı | Satın alınan cihazın bakım zamanı | Gerekmez; alıcı iletişim bilgisini kendisi vermiş olmalı | Yapılmaz | 6563 sayılı Kanun m. 6/1; Yönetmelik m. 6/1 ve m. 6/5 |
| Sipariş, teslimat, abonelik bildirimi | Siparişin kargoya verildiği, üyeliğin yenilendiği | Gerekmez; bildirimde ürün tanıtılamaz | Yapılmaz | Yönetmelik m. 6/2 ve m. 6/5 |
| Tahsilat ve borç hatırlatma | Vadesi gelen faturanın hatırlatılması | Gerekmez; hatırlatmaya kampanya eklenemez | Yapılmaz | Yönetmelik m. 6/2 ve m. 6/5 |
| Tacir ya da esnafa tanıtım | Bayiye yeni fiyat listesi duyurusu | Zorunlu olmaz; alıcı ret hakkını kullandıysa gönderilemez | Adres İYS'ye kaydedilir, ret kontrol edilir | 6563 sayılı Kanun m. 6/2; Yönetmelik m. 6/3 ve m. 6/6 |
| Teklif hatırlatma | Gönderilen teklifin durumunu sorma | Metinde ayrıca sayılmaz; hatırlatma yeni ürün ya da indirim tanıtıyorsa tanıtım kuralı uygulanır | Tanıtım varsa onay İYS'de bulunmalı | Yönetmelik m. 5/1 ve m. 6/2 |
Dayanak: 6563 sayılı Kanun m. 6 (mevzuat.gov.tr), Yönetmelik m. 5 ve m. 6 (mevzuat.gov.tr)
Ticari iletide kanala göre neler yazılmalı?
Onay kuralı kanaldan bağımsızdır, iletinin içeriği ise kanala göre değişir. Yönetmelik gönderenin kim olduğunu gösteren bilgiyi, iletinin niteliğini belirten ibarenin yerini ve ret yolunu kanal kanal tarif eder (m. 8 ve m. 9). Kısa mesajda tacir için MERSİS numarası yeter, ticaret unvanı aranmaz (m. 8/3); sesli aramada ise iletinin niteliğini belirten ibare görüşmenin başında söylenir (m. 8/6).
| Kanal | Gönderenin kimliği | Niteliği belirten ibare | Ret yolu |
|---|---|---|---|
| Kısa mesaj (SMS) | Tacir için MERSİS numarası; esnaf için ad, soyad ve kimlik ya da vergi kimlik numarası (m. 8/3) | Niteliği içerikten anlaşılmıyorsa iletinin başında (m. 8/6) | Aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz (m. 9/3) |
| E-posta | Tacir için MERSİS numarası ve ticaret unvanı; esnaf için ad, soyad ve kimlik ya da vergi kimlik numarası (m. 8/2) | Konu bölümünde (m. 8/6) | Aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz (m. 9/3) |
| Sesli arama | Tacir için ticaret unvanı; esnaf için ad ve soyad (m. 8/4) | Görüşmenin başında (m. 8/6) | Aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz (m. 9/3) |
| WhatsApp ve benzeri mesaj | Metinde adıyla geçmez; başlıkta ya da içerikte kimlik kuralı her ticari ileti için geçerlidir (m. 8/2) | Yeri ayrıca tarif edilmez (m. 8/6 yalnız kısa mesaj, e-posta ve sesli aramayı anar) | Aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz (m. 9/3) |
İYS kurallarında yazılım neyi taşır, sizde ne kalır?
Tablo her yükümlülüğü üç sütunda okur: Kanun ya da Yönetmelik ne ister, Corex360'ta bu işin karşılığı ne, işletmenin kendisinin yapması gereken ne. İkinci sütun yalnız Corex360'ın doğrulanmış işlevlerini yazar; karşılığı olmayan satırda bu açıkça söylenir. Onay kaydının tutulduğu yer İYS'dir ve bu kayıt işletmenin sorumluluğundadır.
| Kanun ne ister | Corex360'ta ne var | Sizde kalan |
|---|---|---|
| Tanıtım iletisinden önce onay ve İYS kaydı (Kanun m. 6/1; Yönetmelik m. 5/1-3) | Karşılığı yok; Corex360 toplu tanıtım mesajı ya da kampanya gönderme aracı olarak anlatılmaz. | Onayı almak, İYS'ye kaydetmek ve göndermeden önce kontrol etmek. |
| Kullanım, bakım ve sipariş bildiriminde onay aranmaması, bildirimde tanıtım yapılmaması (Yönetmelik m. 6/1-2) | WhatsApp Business hattı Meta'nın resmi bulut API'si üzerinden bağlanır; konuşma satıcının telefonunda değil müşteri kartında saklanır. | Hangi mesajın bildirim, hangisinin tanıtım olduğunu ayırmak ve bildirime kampanya eklememek. |
| Ret bildiriminden sonra üç iş günü içinde gönderimi durdurmak (Kanun m. 8/3; Yönetmelik m. 10/1) | Karşılığı yok; ret kaydı İYS'de tutulur. | Reddi kendi listelerine işlemek ve süre içinde gönderimi durdurmak. |
| Onay ve ileti kayıtlarının saklanması (Yönetmelik m. 13/2) | Müşteriyle yapılan yazışma müşteri kartında durur. | Onay kayıtlarını ve ileti kayıtlarını Yönetmelikteki süre boyunca saklamak. |
Dayanak: 6563 sayılı Kanun m. 6 ve m. 8 (mevzuat.gov.tr), Yönetmelik m. 5, 6, 10 ve 13 (mevzuat.gov.tr)
İYS ve ticari ileti hakkında hangi yanlışlar sık tekrarlanır?
Ticari ileti kuralları çoğu zaman satıcı yazılarından ya da kulaktan dolma bilgiyle öğrenilir; bu yüzden aynı yanlışlar sık tekrarlanır. Her maddede önce yaygın inanış, ardından Kanun ya da Yönetmelik maddesine dayanan doğrusu ve resmi metnin bağlantısı yer alır. Madde metinleri mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden kontrol edildi.
Yanlış: KVKK aydınlatma metni okunduysa tanıtım mesajı gönderilebilir.
Doğrusu: Aydınlatma verinin neden işlendiğini anlatır, onay yerine geçmez. Tanıtım iletisi için alıcının olumlu irade beyanını içeren ayrı bir onay gerekir ve bu onay İYS'ye kaydedilir (Yönetmelik m. 7/1 ve m. 7/12). Yönetmelik m. 7
Yanlış: KVKK açık rızası alındıysa ayrıca İYS onayı gerekmez.
Doğrusu: KVKK açık rızası kişisel verinin işlenmesine ilişkindir; ticari ileti onayı ayrı bir kuraldır. İYS dışında alınan onay üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilmezse geçersiz sayılır (Yönetmelik m. 7/11 ve m. 7/12). Yönetmelik m. 7
Yanlış: Firmalara gönderilen her tanıtım mesajı serbesttir.
Doğrusu: Tacir ve esnafa tanıtım için önceden onay zorunlu olmaz; ancak adres İYS'ye kaydedilir ve alıcı ret hakkını kullandıysa ileti gönderilemez (Yönetmelik m. 6/3 ve m. 6/6). Yönetmelik m. 6
Yanlış: Ret bildirimi bir sonraki kampanyadan itibaren uygulanır.
Doğrusu: Ret talebi ulaştıktan sonra gönderim üç iş günü içinde durdurulur (6563 sayılı Kanun m. 8/3; Yönetmelik m. 10/1). 6563 sayılı Kanun m. 8
Bu düzenlemenin ne zaman yürürlüğe girdiğini ve öteki iş mevzuatıyla sırasını iş mevzuatı zaman çizelgesi resmi kaynaklarıyla gösterir.
KVKK Kurulu tanıtım aramaları hakkında ne karar verdi?
İYS onayı ticari ileti kuralıdır; aranan numaranın nereden geldiği ise KVKK konusudur. İki kural ayrı işler: bir iş için toplanan numaranın başka bir amaçla kullanılması, KVKK'nın amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ilkesine göre değerlendirilir (KVKK m. 4). Kart, kvkk.gov.tr'de yayımlanan karar özetini kendi cümlemizle aktarır; karar numarası ve tarihi özet sayfasından alındı.
Abonelik için verilen numaranın başka bir firma adına aranması
· 2020/34
- Olay
- Bir çağrı merkezi, dergi aboneliği işlemleri sırasında kaydedilmiş bir telefon numarasını yıllar sonra bir gıda şirketinin reklamı için aradı.
- Kurulun vardığı sonuç
- Kurul, verinin toplandığı amaçtan farklı bir amaçla kullanıldığını ve silinmesi gereken numaranın gerektiği gibi silinmediğini değerlendirdi; veri sorumlusuna idari para cezası verdi.
- Ekip için anlamı
- Bir iş için toplanan numara başka bir kampanya listesine taşınmaz. Amacı biten kayıt silinir ve silindiği denetlenir.
Bu sayfa genel bilgidir, hukuki görüş değildir; mevzuat son olarak 28 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi. Resmi metin: Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr), Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
Corex360'ta nasıl görünür?
Corex360 Mesajlar penceresi WhatsApp, Instagram ve web sohbetini tek gelen kutusunda toplar. WhatsApp Business hattı Meta'nın resmi bulut API'si üzerinden Corex360'a kanal olarak bağlanır. Santral ve SMS için NetGSM entegrasyonu vardır. Toplu mesaj ve kampanya gönderimi vaat edilmez; hangi iletinin hangi kanaldan gideceği demoda netleşir.
Sık karıştırılan terimler
| Pazarlama otomasyonu | Pazarlama otomasyonu mesajı kurala göre gönderen yazılımdır; mesajın onaylı alıcıya gitmesi İYS kaydına bağlıdır. |
|---|---|
| Aydınlatma metni | Aydınlatma metni kişiye verisinin hangi amaçla işlendiğini anlatır; tanıtım iletisine onay vermek ise alıcının ayrı ve olumlu beyanıdır. |
| KVKK | KVKK kişisel verinin işlenmesini düzenler; İYS ise tanıtım iletisi onayını kaydeder. Açık rıza metni İYS kaydının yerini tutmaz. |
İlgili terimler: Pazarlama otomasyonu, KVKK
Sık sorulanlar
WhatsApp'tan kampanya mesajı göndermek için onay gerekir mi?
Onay kuralı mesajın türüne göre işler. Yönetmelik ticari elektronik iletiyi telefon, kısa mesaj ve e-posta gibi vasıtalarla gönderilen ileti diye tanımlar; WhatsApp adıyla geçmez ama liste örnek niteliğindedir. Kampanya içeren mesaj için alıcının onayını İYS'de aramak güvenli yoldur. Bu sayfa hukuki görüş yerine geçmez.
Teklif hatırlatması İYS onayı gerektirir mi?
Yönetmelik teklif hatırlatmasını ayrıca saymaz. Hatırlatma yalnız verilen teklifin durumunu soruyorsa bildirime yakındır; yeni ürün, indirim ya da kampanya ekleniyorsa tanıtım sayılır ve onay ister (Yönetmelik m. 5/1 ve m. 6/2). Metin kararsız kaldığında hukuk danışmanınıza sorun.
İYS onayı ne kadar geçerlidir ve kaydı ne kadar saklanır?
Onay, alıcı ret hakkını kullanana kadar geçerlidir (Yönetmelik m. 5/1). Onay kayıtları, onayın geçerliliği bittikten sonra üç yıl saklanır ve istenirse Bakanlığa sunulur (Yönetmelik m. 13/2).
Bu sayfa işinize yaradı mı?