ERP sisteminin xərcini nə müəyyən edir: təklifin arxasındakı maddələr

Nümunə ssenari: Denizlidə dəsmal və xalat istehsal edən bir tekstil şirkəti təsəvvür edin. Şirkət ERP araşdırmasına başlayanda əlində bir-birinə bənzəməyən təkliflər olur. Biri illik abunə yazır, biri daimi lisenziya, digəri istifadəçi başına aylıq haqq. Birində məlumat köçürməsi daxildir, digərində ayrıca maddədir. Bu təklifləri yalnız eyni cədvələ düzəndə müqayisə etmək olar. ERP-nin nələri əhatə etdiyini ERP nədir yazısında görə bilərsiniz.

Cədvəldə ən çox gözdən qaçan sətir məlumat köçürməsidir. Tekstil şirkətində müştəri kartları mühasibat proqramında, anbar kartları Excel faylında, reseptlər isə istehsal rəhbərinin dəftərində ola bilər. Bu mənbələrin təmizlənib birləşdirilməsi proqramdan asılı olmayan bir əməkdir və təklifdə yazılmayıbsa, layihə zamanı ayrıca iş kimi ortaya çıxır.

Daimi lisenziya bir dəfə alınır; yeniləmə və dəstək üçün adətən ayrıca texniki xidmət müqaviləsi bağlanır. Abunədə proqram icarəyə götürülür və yeniləmə çox vaxt haqqa daxildir. Düzgün seçim şirkətdən asılıdır: pul axını məhdud olan şirkət abunəni, eyni sistemdə uzun müddət qalacağını bilən şirkət isə daimi lisenziyanı üstün tuta bilər.

İstifadəçi başına qiymətləndirmədə diqqət ediləcək məqam kimin istifadəçi sayıldığıdır. Yalnız hesabat oxuyan rəhbər, yalnız məzuniyyət sorğusu açan sahə əməkdaşı və ya arabir daxil olan tərəfdaş da tam istifadəçi sayılırsa, haqq gözləniləndən tez artır. Təklifdə istifadəçi növləri ayrı-ayrılıqda yazılmalıdır.

Öz serverdə proqram haqqı bəzən daha aşağı görünür, çünki hostinq maddəsi təklifdən kənarda qalır. Amma serverin özü, ehtiyat nüsxə qaydası, əməliyyat sistemi yeniləmələri, ehtiyat nüsxədən bərpa sınağı və bunları edəcək şəxs şirkətin büdcəsinə düşür. Buludda bu maddələr xidmət haqqına daxildir; bunun əvəzində məlumat xidmət provayderinin infrastrukturunda saxlanılır.

Qərar yalnız xərcə görə verilmir. Məlumatın harada saxlanacağı, KVKK (Türkiyənin şəxsi məlumatların qorunması qanunu; Aİ-nin GDPR-ı və Azərbaycanın “Fərdi məlumatlar haqqında” Qanunu ilə eyni sahəni tənzimləyir) öhdəlikləri və şirkətin öz İT imkanları da nəzərə alınır. Məlumatın şirkət daxilində qalmasını istəyən müəssisələr üçün variantları öz serverinizdə quraşdırma səhifəsi göstərir.

Türkiyədə ERP layihəsinin ayrılmaz hissəsi elektron sənəddir. e-Fatura (elektron hesab-faktura), e-Arxiv və e-İrsaliyə (elektron yük qaiməsi) kimi tətbiqlərin əhatəsi və texniki təlimatları Türkiyə Gəlirlər İdarəsinin e-Sənəd saytında dərc olunur. Hansı tətbiqin şirkətiniz üçün məcburi olduğunu mühasibinizlə dəqiqləşdirin; ERP təklifində də bu sənədlərin hansı yolla tərtib ediləcəyi (xüsusi inteqrator və ya birbaşa qoşulma) və bunun haqqı yazılmalıdır.

Denizlidəki tekstil şirkəti xaricə də satış edirsə, e-Fatura və e-Arxivlə yanaşı ixrac sənədləri, valyuta və bank bağlantısı da gündəmə gəlir. Hər bağlantını kimin quracağı, pozulanda kimin düzəldəcəyi və illik haqqının olub-olmadığı təklifdə soruşulmalıdır.

ERP layihəsində şirkətin daxilindən də əmək sərf olunur. Prosesləri izah edəcək şəxs, məlumatı təmizləyəcək şəxs və təlimə qatılacaq komanda bu müddətdə işlərinin bir hissəsini kənara qoyur. Köhnə sistem bir müddət yenisi ilə birlikdə işləyərsə, eyni qeyd iki yerə daxil edilir. Bu əmək hesab-fakturaya yazılmır, amma layihənin real xərcinin bir hissəsidir.

Fərdiləşdirmə ikinci mənbədir. Standart ekrana uyğun gəlməyən hər proses üçün proqram dəyişdirilərsə, ilk quraşdırma bahalaşır, sonrakı hər versiya keçidi də çətinləşir. Fərdiləşdirmə istəməzdən əvvəl prosesin özünün dəyişdirilə bilib-bilmədiyinə baxmaq lazımdır.

Üçüncü mənbə çıxış xərcidir. Müqavilə bitəndə məlumatın hansı formatda təhvil veriləcəyi, ixracın ayrıca haqqının olub-olmadığı və köhnə qeydlərə yalnız oxumaq üçün girişin davam edib-etmədiyi təklif mərhələsində soruşulmalıdır. Bu sualların cavabı bir gün sistemi dəyişmək istəyəndə ödəniləcək məbləği bu gündən müəyyən edir.

Eyni maddə-maddə məntiqin CRM tərəfindəki qarşılığını istifadəçi və kanal əhatəsi ilə birlikdə CRM xərcini nə müəyyən edir yazısı izah edir.

Corex360 CRM, ERP və avtomatlaşdırmanı biznes intellekti nüvəsində birləşdirən platformadır. Modullar ayrıca məhsul deyil; eyni müştəri qeydindən istifadə edir və məlumat bir dəfə daxil edilir. Buna görə cədvəldəki inteqrasiya sətirlərinin bir hissəsi şirkət daxilində, eyni nüvədə bağlanır: satış və alış hesab-fakturası Mühasibat modulunda, müştəri kartı ilə eyni nüvədə yazılır.

Mövcud müştəri və əlaqə şəxsi qeydləri quraşdırmada birlikdə köçürülür; əhatə demoda dəqiqləşir. Cədvəldəki sualları Corex360-a da verə bilərsiniz; cavablar yazılı təklifdə yer alır.