Sözlük · Süreç, yetki ve güvenlik
Denetim izi (audit log) nedir?
Denetim izi (audit log), bir yazılımda yapılan işlemlerin kim, ne zaman, hangi kayıt ve hangi işlem bilgisiyle sırayla tutulduğu kayıttır; Türkçede log kaydı ya da erişim kaydı da denir. Görüntüleme, değiştirme, indirme ve silme bu kayda girer. İyi bir iz sonradan değiştirilemeyecek biçimde korunur.
Son güncelleme: · Yazar: Şevket Erer, Kurucu Ortak, Yapay Zekâ Uzmanı
Denetim izi ne işe yarar?
Bir müşteri kaydı silindiğinde, bir fiyat değiştiğinde ya da bir sözleşme dosyası indirildiğinde ilk soru kimin yaptığıdır. Denetim izi bu sorunun cevabını insanların hafızasına bırakmaz, kayda yazar. İşlemin bir hata mı, yetki aşımı mı, yoksa olağan bir iş mi olduğu kayıttan anlaşılır. İz önleyici de çalışır. Kullanıcı yaptığı işlemin kaydedildiğini bildiğinde daha dikkatli davranır. Yeni bir cihazdan giriş ya da art arda başarısız giriş denemesi gibi olağan dışı hareketler de bu kayıttan fark edilir.
Denetim izinde ne kaydedilir?
Denetim izi her işlemde dört bilgiyi kaydeder: işlemi kimin, hangi cihazdan yaptığı, işlemin ne zaman yapıldığı, görüntüleme, değiştirme, indirme ya da yetki değişikliği gibi neyin yapıldığı ve hangi kayıt, dosya ya da ayar üzerinde yapıldığı. İyi bir iz sonradan değiştirilmeye karşı korunur, belirlenen süre saklanır ve erişimi sınırlıdır.
- Kim
İşlemi yapan kullanıcı ve varsa kullandığı cihaz.
- Ne zaman
İşlemin tarihi ve saati.
- Ne
Görüntüleme, oluşturma, değiştirme, indirme, silme ya da yetki değişikliği; değişiklikte önceki ve sonraki değer.
- Nerede
Hangi kayıt, hangi dosya ya da hangi ayar üzerinde işlem yapıldığı.
- Koruma
İyi bir kayıt sonradan değiştirilmeye karşı korunur, belirlenen süre boyunca saklanır ve erişimi sınırlıdır.
Bir örnek
Bir distribütörde bir bayinin iskonto oranı ay ortasında değişmiş ve faturalar düşük kesilmiş. Denetim izine bakıldığında değişikliğin hangi kullanıcı tarafından hangi gün yapıldığı görülüyor. Kullanıcı satış müdürünün sözlü talimatıyla değiştirdiğini söylüyor. Sonraki adım da buradan çıkıyor: iskonto değişikliği bir onay zincirine bağlanıyor.
Bu sayfa genel bilgidir, hukuki görüş değildir; mevzuat son olarak 23 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi. Resmi metin: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr), Kişisel Verileri Koruma Kurumu (kvkk.gov.tr)
Corex360'ta nasıl görünür?
Corex360 Security her girişi, cihazı ve erişimi kaydeder ve olağan dışı bir olayı hesap sahibine bildirir. Corex Drive'da her görüntüleme ve indirme kaydedilir. Yetki değişikliği yönetici onayı ister ve kayda geçer. Her onay kim, ne zaman ve hangi cihazdan bilgisiyle kayda geçer.
Sık karıştırılan terimler
| Rol tabanlı yetkilendirme | Yetkilendirme işlemden önce çalışır ve kimin neyi yapabileceğini belirler. Denetim izi işlemden sonra çalışır ve yapılanı gösterir. |
|---|---|
| Şifreli yedekleme | Yedek verinin kopyasıdır ve kaybolan veriyi geri getirir. Denetim izi ise veri üzerinde yapılan işlemleri tutar; bir kaydı kimin sildiğini yedek söylemez. |
İlgili terimler: Rol tabanlı yetkilendirme, Veri işleme sözleşmesi, Şifreli yedekleme
Sık sorulanlar
Denetim izi ne kadar saklanmalı?
Tek bir süre yoktur. Mevzuat, sözleşmeler ve şirketin kendi riski birlikte belirler; süre yazılı bir politikada yer almalıdır.
Denetim izini kim görebilmeli?
Yalnız yetkili roller; çoğunlukla yönetim ve bilgi güvenliğinden sorumlu kişi. Kaydı görebilen kişinin kaydı silememesi gerekir.
Denetim izi KVKK açısından gerekli mi?
Kişisel veriye kimin eriştiğini gösterebilmek veri güvenliği tedbirlerinin bir parçası olarak beklenir. Bir ihlal şüphesinde neyin, ne zaman, kim tarafından görüldüğünü ortaya koyan ilk kaynak denetim izidir.
Bu sayfa işinize yaradı mı?